History of Spijker Bar

(Long read - please scroll down for Dutch version)

 

The story of the Spijker starts in the late 1960s, when two men met in the notorious DOK disco on Koningsplein.

A blond Dutch hunk, Peter Königshausen, chased Avi Ben-Moshe, a gorgeous Israeli in his early twenties. The couple bought Hotel Orfeo near Leidseplein and transformed it into a gay hotel. Business flourished and the couple enjoyed a sparkling life filled with travel, fun and hard work. However, one of Avi’s dreams was to have his own bar. A building at the beginning of Kerkstraat had been on the market for years. Kerkstraat was the center of gravity in gay Amsterdam in the 1970s, and Avi and Peter decided to buy the property at number 4.

 

The Spike

On one of their many trips to New York, Avi and Peter were very impressed by one particular bar: The Spike. The Spike in New York was everything the couple thought a gay bar should be. TVs showing porn, a pool table and hot cruising. It was a great place to hang out, a great place to have.

While Avi and Peter moved in upstairs at Kerkstraat 4, they completely refurbished the two lower levels. Avi claims to know every nail in the bar. Down in the cellar the bar looks very much as it did then, pool table in the back, TV in the upper right-hand corner above the bar, and the open fire opposite. Upstairs, at the front of the building, a small restaurant was hammered in. The U.S.-style Sunday brunches were a huge success, the Bloody Mary’s outstanding, served with stalks of celery sticking out. Tom of Finland was spotted here with his close friend Rob, from the shop with the same name. In the back of the restaurant floor there were (and still are) cruise toilets and (for convenience) a tiny dark room.

 

Beer for a guilder

When the Spijker opened on April 15, 1978, beer was sold for one guilder as a promotional stunt. This proved to be such a success that beer for a guilder became a regular feature in Tuesdays. Eyewitnesses from that period remember customers queuing up outside the Spijker in lines that stretched as far as the canal. Tuesday came to be known as "Spijker Day".

Women were not allowed in the Spijker. However, an exception was sometimes made for the restaurant.

The Spijker was everything Avi and Peter had dreamed of. An international crowd swamped the bar. Crazy parties were held, and the bar became known for its offbeat but tasteful decorations during the holidays. Avi remembers one Christmas in particular, the décor was magnificent. White painted tree branches with white doves circling them, covered the ceiling.

One of the more bizarre happenings in the Spijker in those days was the ‘most beautiful butt competition.’ Peter hung a curtain with holes in it from the ceiling, and the contestants stuck their arse's through. The most beautiful butt got a 100-guilder note stuck between its cheeks.

With the bar a success and the hotel full most of the time, Avi remembers suffering from an enormous lack of sleep. When Peter was hit by arthritis, the couple decided to change gear and sell the Spijker exactly five years after it had opened.

 

American Repertory Theatre

The new owner of the Spijker was no stranger to the place. Raphael Brandow was the artistic director of the American Repertory Theatre and had performed in the Spijker from 1980 onwards with such plays as ‘I’m Working as a Waiter but I’m Really a Star" and ‘Thinking Straight'.

These performances were held downstairs after Sunday Brunch. While the actors sweat it out on the pool table, the audience was sitting on beer crates in the bar.

Raphael’s dream was to have a ‘real theater'. The first thing he did was close the restaurant upstairs and put in a stage with 65 seats. American playwright Edward Albee officially opened it, in October 1983. A big billboard at the front of the building announced ‘American Repertory Theater’ in huge letters, while a much smaller sign was attached to the door read ‘Spijker’. At the front of the building you can still see the outline of what was once the ticket booth.

Raphael left the bar downstairs untouched. Tuesday was still Spijker Day and women were still not allowed in. This stood in contrast with the theater upstairs, which was open to everyone. David Swatling, one of the actors in those days, thinks back: ‘Although the audience was invited for an after-show drink, women were ‘encouraged’ to leave as soon as possible. Productions like the gay classic ‘P.S. Your Cat is Dead’ and the tap-dancing mini-spectacle ‘Dames at Sea’ were big hits, but the box office earnings didn’t cover the costs. The bar did.’

 

Aids

Then, over the course of just a few years, something hit the gay community straight in the face. Healthy good-looking hunks turned into walking wrecks within months. Purplish sores, frightening weight loss, dubious infections and death. Aids had arrived.

Nowadays it’s hard to imagine how carefree the gay community had been before Aids, but anyone who was there knows the fear and the grieve. The Spijker lost many friends during the crisis. In 1986 the American Repertory Theatre presented ‘A Quiet End’, the first play about Aids to be performed in Amsterdam and, ironically enough, one of the last plays the company performed above the Spijker.

The following year, Raphael sold the bar to one of his bartenders, Tony Derosa, whose ambition was to make the Spijker one of the most popular gay bars in Amsterdam.

 

Cartoons

This was no easy task. Since Raphael cared more about the theater than about the gay leather bar ‘that happened to be in the same building’, the Spijker was barely viable in business terms. Tony, like Raphael a transplanted New Yorker, took over the bar for almost nothing and set his mind to making the bar profitable again. One of the first things he did was install a second TV next to the one showing non-stop porn. Tony was a big fan of cartoons, so from that moment on, the fucking and sucking men were accompanied by Dumbo, Roadrunner and other animated heroes. Tony salvaged the bar’s wooden paneling from the Wells Fargo Saloon when it closed down, and fixed it to the Spijker’s bare brick walls. The ceiling was soon covered with posters. The wall behind the bar became a collage of pictures and memorabilia, with models of the Chrysler Building and the Statue of Liberty looming in dark corners. Tony drew his own cartoons on the blackboards above the bar. The dog in the top left-hand corner is a memorial to Tony, and is drawn over every year by Paul, the bartender on Friday afternoons.

In those days Tony practically lived in the bar, and in fact you might say he was the bar. Women were no longer ushered away, and the atmosphere changed from serious leather to something more ‘tongue in cheek’ (ever tried laughing in a leather bar?). Little by little, new customers became regulars. The bar was no longer simply a dimly lit, cruise cellar with a darkroom for anonymous sex.

 

Safe Sex Pin-ups

With the former upstairs restaurant/theater as an empty space now, Tony decided it wouldn’t hurt business if he rented that space to a group of people who organized safe sex parties, the Amsterdam Jacks. Journalist Rod Bolt went to one of these parties to review it for the London-based gay magazine Boyz. ‘If you wander upstairs you feel as if you’ve walked into a nude male version of a ghastly family birthday party….. Suddenly there are sweaty, bumping huddles of men everywhere…. And some of the groups get quite big….. The atmosphere is cheery, and the party monitors (they are the ones in shorts) make sure that no one is hassled, enforce safer sex rules and clear away any debris…. After a couple of hours the party begins to wind down…. Clothed punters walk in off the street, apparently oblivious to the odd nude at the bar enjoying a past-jack drink.’

Something else Tony understood was that he had to hire sexy bartenders. Han still works in the Spijker, and he was surprised with the trust Tony placed in him from his very first night: ‘Tony explained where everything was, gave me the keys and left.’ Another legend behind the bar was Jon, hired in 1990. This outgoing and sexy Scotsman proved to be one of the bar’s most valuable assets. When in 1993, the Schorer Stichting launched its memorable ‘Safe Sex Pin-ups’ campaign, Jon starred throughout the city as the December pin-up. Jon loved sex and didn’t mind to party. Sadly, he overdosed in 1994.

By 1992 the Spijker business was running well again, it was time for Tony to sell the bar and start making another of his dreams come true: launching a gay newspaper. His Trash in the Streets was the first English-language gay newspaper in Amsterdam and became famous for its satirical style and outrageous headlines. Most memorable: ‘Pope May Have Aids.’ The column ‘Not one to gossip but….’ was a must-read for keeping up with gay happenings in the Dutch capital. Trash in the Streets was distributed free in all gay bars and clubs and was the direct forerunner of today’s bilingual publications, Amsterdam Gay News and Gay & Night.

 

New owners

The owner of the Spijker in 1992 was Gordon Miller, a man from Texas. Gordon had been on holiday to Amsterdam many times before, and liked the free spirit of this city. When his boyfriend died, he came over to Amsterdam and Tony offered him the bar. Gordon soon made up his mind, as he wanted to open up a new chapter in his life, and there it was, presented to him on a plate: a successful bar in the center of Amsterdam. Tony stayed on for a year to coach Gordon on all the ins and outs, and since then, business has been better than ever. Gordon is incredibly laid back regarding the Spijker. It seems that he knows how to manage his bar with as little sweat and as much effect as possible. Trusting and supporting for his staff, he knows what makes a good bar tick.

Gordon Miller is unfortunately deceased on the 30th of August 2006 and since then Paul Tarrant and Ton van Bokhoven are the new owners of the Spijker.

So what is going on in the Spijker at the moment? Of course the TVs are still there and the pool table. Write your name on the blackboard just under the stairs, wait your turn with a drink to calm your nerves, and play against the winner of the previous game. Ted Scheele, the one and only female regular, occasionally organizes pool competitions. On Saturday afternoons, Miss Didi Licious hosts exciting bingo sessions. On Tuesdays Beer Bust is still a favorite event and every day there is a successful happy hour from 17.00 till 19.00 hours. And on other days and nights? Just come on in with an open mind and relax.

 

De geschiedenis van de Spijker begint eind jaren 60, wanneer twee mannen elkaar ontmoeten in de beruchte DOK disco op het Koningsplein. Avi Ben-Moshe, een knappe Israeli, wordt achterna gezeten door een ferme blonde Hollander Peter Koningshausen. Het stel koopt hotel Orfeo bij het Leidseplein en verandert het in een gay-hotel. De zaken gaan goed en het stel heeft een fijn leven vol reizen, lol en hard werken. Eén van Avi’s dromen is om ooit een keer een eigen bar te hebben. Aan het begin van de Kerkstraat staat een gebouw al jaren leeg. De Kerkstraat is in de jaren '70 zo ongeveer het centrum van gay Amsterdam en Avi en Peter besluiten om het pand op nummer 4 te kopen.

 

The Spike

Tijdens één van hun vele trips naar New York zijn zij erg onder de indruk van The Spike, die heeft alles wat een gay-bar zou moeten hebben. Porno op tv-schermen, een pooltafel en er wordt vet gecruised. Een perfecte bar om rond te hangen, een perfecte bar om te hebben. Terwijl Avi en Peter verhuizen naar een bovenetage van Kerkstraat 4 richten ze onmiddellijk de twee benedenste verdiepingen in. De opstelling is nog steeds identiek aan toen, pooltafel achterin, tv in de rechterhoek boven de bar met daar tegenover de open haard. Op de eerste verdieping maken zij aan de voorkant een klein restaurant. De Amerikaanse brunches op zondagmiddag zijn een groot succes, de Bloody Mary’s met selderijstengels excellent. Achterin zijn de toiletten met, voor het gemak, een darkroom.

 

Bier voor één gulden

Toen de Spijker opende op 15 april 1978 kostte het bier, als openingsstunt, 1 gulden. Dit bleek zo’n succes dat iedere dinsdag het bier 1 gulden bleef. Ooggetuigen uit die tijd herinneren zich de lange rijen wachtende mannen tot aan de gracht. De Spijker had een strikt deurbeleid – vrouwen kwamen er niet in. Voor het restaurant werd soms een uitzondering gemaakt.

Met de Spijker kwam de droom van Avi en Peter uit. Een internationaal publiek wist de bar moeiteloos te vinden en te gekke feesten werden georganiseerd. De bar stond bekend om eigenzinnige, maar smaakvolle versieringen tijdens de feestdagen. Avi herinnert zich één kerst in het bijzonder, het plafond was bedekt met wit geschilderde takken waartussen witte duiven cirkelden. Een meer bizarre happening was de “mooiste kont verkiezing”. Peter had een gordijn met gaten erin opgehangen en de deelnemers moesten hun achterste door die gaten steken. De mooiste kont kreeg een briefje van 100 gulden in zijn spleet.

Met de bar zo succesvol en het hotel meestal volgeboekt was een tijd met een enorm slaapgebrek. Als Peter dan ook nog een reuma-aanval krijgt besluit het stel om het rustiger aan te doen en ze verkopen de Spijker precies 5 jaar na de opening.

 

American Repertory Theatre

De nieuwe eigenaar van de Spijker is geen vreemde, Raphael Brandow. Hij was de artistiek leider van het American Repertory Theatre en had vanaf 1980 al meerdere keren opgetreden in de Spijker met stukken als “I’am working as a waiter but I’am really a star” en “Thinking Straight”. Deze voorstellingen werden beneden na de brunch gehouden. De acteurs op de pooltafel en het publiek zittend op bierkratten in de bar.

Raphael droomde ervan om een echt theater te hebben, hij sloot het restaurant en veranderde de ruimte in een klein theatertje met 65 zitplaatsen. De Amerikaanse toneelschrijver Edward Albee opende in oktober 1983 het theater. Een groot billboard aan de gevel maakte de verandering duidelijk. Aan de voorkant van de Spijker kun je nog steeds de overblijfselen van de kaartverkoop zien. De bar bleef zoals hij was, dinsdag Spijkerdag en vrouwen kwamen er niet in. Hoewel het publiek werd uitgenodigd na de voorstelling een drankje te drinken werden vrouwen “aangemoedigd” om zo snel mogelijk te vertrekken.  Producties als de gay-klassieker “Your Cat is Dead” en het tapdance spektakel “Dames at Sea” waren grote hits, maar de voorstellingen brachten geen geld in het laadje. Dat deed de bar.

 

Aids

Toen, in een paar jaar tijd, werd de homo gemeenschap recht in het gezicht geraakt. Gezonde mooie mannen veranderden binnen enkele maanden in wandelende lijken. Paarse zweren, ongewoon gewichtsverlies, dubieuze infecties en de dood. Aids was gearriveerd. Nu is het moeilijk voor te stellen hoe vrij het homoleven was voor aids, maar iedereen die daar was kent de angst en pijn. De Spijker verloor vele vrienden tijdens deze crisis. In 1986 kwam het American Repertory Theatre met het eerste stuk over aids in Amsterdam. Ironisch genoeg was dat ook één van de laatste voorstellingen die het gezelschap in de Spijker gaf.

Raphael verkocht de bar het jaar daarop aan Tony Derosa, één van de barkeepers, en hij had de ambitie om de Spijker te veranderen in één van de meest populaire bars van Amsterdam. Dat was geen makkelijke taak, omdat Raphael meer om het theater gaf dan om de bar was de Spijker onrendabel geworden.

 

Tekenfilms

Tony die net als Raphael in New York was geboren kreeg de bar voor een habbekrats en wilde van de bar weer een bloeiende onderneming maken. Eén van de eerste dingen die hij veranderde was een tweede tv naast de tv met non-stop porno te plaatsen, hij hield van tekenfilms en vanaf dat moment werden de neukende mannen vergezeld door Dumbo, Roadrunner en andere tekenfilmhelden. Tony kocht het hout op van de Wells Fargoo Saloon toen die bar werd gesloten en timmerde de planken tegen de kale stenen muren van de Spijker. Het plafond was in een mum van tijd bedekt met posters en de muur achter de bar werd een collage van foto’s en memorabilia. Hij tekende zijn eigen cartoons op het schoolbord boven de bar. De hond in de linker bovenhoek is een tekening van zijn hand. Het wordt jaarlijks overgetrokken door de huidige eigenaar Paul. In die dagen leefde Tony praktisch in de bar, vrouwen werden niet meer geweerd en de sfeer veranderde van serieus leer naar meer “tonque in cheek” (ooit geprobeerd te lachen in een leerbar?). Nieuwe klanten werden vaste gasten, de bar was niet langer alleen maar een slecht verlichtte donkere kelder met een darkroom voor anonieme sex.

Nu het voormalige restaurant/theater leegstond leek het Tony een goed idee om de ruimte te verhuren aan een groep mannen die safe sex feesten organiseerde, de Amsterdam Jacks. Journalist Rod Bolt ging voor het Londense blad Boys naar één van deze feesten: 'Als je naar boven gaat voelt het alsof je een naakte mannenversie van een afschuwelijk familieverjaardagsfeest binnen wandelt, plotseling zijn er overal zwetende botsende groepen mannen en sommige groepen worden best groot. De sfeer is opgewekt en de feestwachten (die in korte broek) zorgen ervoor dat niemand wordt lastiggevallen, ze implementeren safe sex en ruimen de rommel op. Na een paar uur komt het feestgedruis in rustiger vaarwater. Geklede barbezoekers wandelen van de straat naar binnen, schijnbaar onbewogen over de enkele naakte man aan de bar die een drankje nuttigt'.

 

Safe sex pin-ups

Tony begreep ook dat hij sexy barmannen moest aannemen. Han was zeer verrast over het vertrouwen dat Tony hem gaf op zijn eerste dag. Tony legde uit waar alles was, gaf de sleutels en vertrok. Een andere legende achter de bar was Jon die in 1980 werd aangenomen. Deze outgoing sexy Schot bewees één van de meest waardevolle elementen te zijn van de bar. Toen de Schorerstichting in 1993 zijn memorabele campagne “Safe Sex Pinups” lanceerde was Jon de pin-up van december en hing zijn poster overal in Amsterdam. Jon hield van sex en drugs. Helaas overleed hij aan een overdosis in 1994.

Omdat de Spijker weer helemaal op de rails stond in 1992, was het tijd voor Tony om zich op een nieuwe uitdaging te richten. Hij verkocht de bar en begon een krant. Zijn “Trash in the Streets” was de eerste engelstalige homokrant in Amsterdam en werd bekend door zijn satirische stijl en uitzinnige koppen als “Pope may have Aids”. De column “Not one to gossip but….” was een must als je op de hoogte wilde blijven van ontwikkelingen in het hoofdstedelijke gay circuit. Trash in the Streets werd gratis aangeboden in alle gaybars en discotheken en is de directe voorganger van de huidige tweetalige bladen “Amsterdam Gay News” en “Gay & Night”.

 

Nieuwe eigenaren

In 1992 werd Gordon Miller, een man uit Texas, de eigenaar van de Spijker. Gordon was vaak in Amsterdam voor vakantie en hield van het vrije gevoel van deze stad. Toen zijn vriend overleed kwam hij naar Amsterdam en Tony bood hem de bar aan. Gordon dacht niet te lang na, hij was toe aan een nieuw hoofdstuk van zijn leven en dat werd hem aangeboden op een presenteerblad. Een succesvolle bar in het centrum van Amsterdam. Tony bleef een jaar om Gordon alle ins en outs te leren en sindsdien gingen de zaken beter als ooit te voren. Gordon was heel erg relaxed als het om de Spijker gaat, het leek of hij de bar runde met zo weinig mogelijk inspanning en zo veel mogelijk effect. Vertrouwend op en ondersteund door zijn personeel wist hij wat een goede bar nodig heeft. Helaas overleed Gordon op 30 augustus 2006 en sindsdien zijn Paul Tarrant en Ton van Bokhoven de nieuwe eigenaren van de Spijker.

Wat gebeurt er in de Spijker op dit moment? Natuurlijk is er een pooltafel. Schrijf je naam op het bord onder de trap, wacht op je beurt met een drankje en speel tegen de winnaar van het vorige spel. De enige vaste vrouwelijke gast van de Spijker, Ted Scheele, organiseert regelmatig een pool-competitie. Op zaterdagmiddag is Miss Didi Licious de gastvrouw van de wekelijkse bingo. Dinsdag is nog steeds “beerbust” en elke andere dag is het Happy Hour van 17.00 tot 19.00 uur. En alle andere dagen? Kom gewoon binnen met een open mind en relax.